نکات کلى که در نصب کابل ها باید رعایت کرد

نکات کلى که در نصب کابل ها باید رعایت کرد

  1. حداقل فاصله ى بین کابل هاى موازى هم ولتاژ، به اندازه ى قطر کابل ضخیم تر مجاور در نظر گرفته شود و در صورتى که ولتاژ کابل هاى موازى متفاوت بود حداقل فاصله ى بین دو کابل مجاور باید cm ۳۰ باشد.
  2. در مواردى که کابل از داخل تجهیزات فلزى و لبه دار و تیز عبور مى کند و ممکن است کابل را دچار خراشیدگى نماید، باید با استفاده از بوشن و یا وسایل دیگر کابل را حفاظت نمود.
  3. در موقع نصب یا کشیدن کابل، بهتر است تنش یا کشش بر روى هادى هاى کابل و هم چنین بر روى پوشش خارجى کابل وارد نشود.
  4. در مواردى که کابل در معرض تغییرات درجه ى حرارت قرار دارد، باید پیش بینى هاى لازم براى عایق بندى حرارتى آن صورت گیرد.
  5. کابل هایى که به تأسیسات قابل حمل و متحرک نصب مى شوند باید در نقطه ى اتصال به دستگاه کاملاً بسته و محکم شود، به طورى که هیچ نیرویى به ترمینال هاى برق متصل به کابل وارد نشود.
  6. در زمان نصب کابل، باید شعاع خمش را، متناسب با تعداد رشته، سیم و عایق به کار رفته در آن، در نظر گرفت.
  7. در مواردى که یک کابل با کابلى دیگر و یا با لوله هاى گاز، آب و غیره تقاطع داشته باشد باید از یک لوله ى محافظ، با قطر متناسب با قطر کابل و طول حداقل یک متر، استفاده نمود و کابل را از داخل آن عبور داد.
  8. کلیه ى کابل هاى داخل و خارج ساختمان ها (تجارى مسکونى صنعتى) باید یک تکه باشند و از کاربرد مفصل دو راهى در وسط خط خوددارى شود.
  9. کابل ها باید در برابر تابش مستقیم نور آفتاب، داراى نوعى حفاظ باشند.
  10. چنان چه کابل ها به موازات هم کشیده شده باشند، کابل هاى فشار متوسط نباید مستقیماً در زیر کابل هاى فشار ضعیف قرار گیرند.
  11. اتصال الکتریکى کابل ها به وسایل و دستگاه ها یا ماشین ها (تسمه ى مسى) باید با وسایل مناسب نوع کابل صورت گیرد.
  12. در کابل هاى فشار ضعیف، با توجه به سطح مقطع آنها باید از ترمینال هاى پیچى یا کابل شو استفاده شود. کابل شوها باید از نوعى باشند که حداقل داراى دو پیچ باشد و یا آن ها را به کمک پرس بتوان اتصال داد.
  13. شعاع خمش کابل ها نباید از مقادیر زیر کم تر باشد.

الف) در کاب لهاى داراى روپوش فلزى (کابل هاى زر ه داریا با غلاف سربى یا هم مرکز):

R=9(D+d)

ب) در کابل هاى بدون روپوش فلزى (کابل هاى پلاستیکى):

R=8(D+d)

R= شعاع خمش کابل

D= قطر خارجى کابل

d= قطر هادى بزرگ ترین رشته ى کابل

A= سطح مقطع هادى

تذکر: در مورد هادى هاى با سطح مقطع مثلثى (سکتور)، قطر هادى معادل از رابطه ى d=1/3√A محاسبه مى شود.

 در این جا به صورت خاص به بررسى نکاتى چند در مورد نحوه ى کابل کشى در محل هاى زیر مى پردازیم.

نصب کابل روى دیوار و سقف

در کارخانجات صنعتى ممکن است کابل ها بر روى دیوار نصب شوند. در این صورت لازم است عمل نصب با ایمنى و زیبایى تمام صورت گیرد و کابل ها با بست به دیوار محکم شوند. ضمن این که باید کلیه ى اصول در مورد زوایاى خمش رعایت شود و فاصله ى بست ها طورى تنظیم گردد که کابل کاملاً صاف باشد و خم نشود (شکل ۲۸ – ۲)

  • فاصله ى کابل هاى نصب شده روى دیوار از یکدیگر، حداقل باید به اندازه ى قطر کابل باشد.
  • هنگام عبور کابل از دیوار، باید کابل از داخل لوله اى که قطر داخلى آن حداقل 1/5 برابر قطر خارجى کابل باشد، عبور داده شود و بعد از عبور کابل فاصله ى بین کابل و لوله توسط پارچه ى کنفى یا موادى دیگر کاملاً مسدود گردد. در کابل کشى روى دیوار، فاصله ى کابل ها باید حتی الامکان به اندازه ى قطر کابل باشد.

شکل ۲۸ – ۲  کابل کشى روى دیوار
  • فاصله ى بست ها از یکدیگر بستگى به قطر خارجى، طول و نحوه ى قرار گرفتن کابل روى دیوار (عمودى – افقى) دارد. این فاصله به طور متوسط ۵۰ سانتى متر است، که براى کابل هاى با مقاطع کوچک و مسیرهاى کوتاه تا ۳۰ سانتى متر کاهش مى یابد و در مسیرهاى طویل و کابل هاى با مقاطع بزرگ به ۸۰ سانتى متر نیز مى رسد.

شکل ۲۹ – ۲  عبور کابل از میان دیوار از داخل لوله
  • باید توجّه نمود که شکل قرارگرفتن بست ها، در حالتى که کابل ها به صورت عمودى روى دیوار نصب شده اند، مى تواند به حالت افقى باشد.

شکل ۳۰ – ۲  کابل کشى روى دیوار
  • در مواردى که امکانات محل اجازه بدهد م ىتوان کابل ها را بر روى پایه هایى که در داخل دیوار محکم شده اند قرار داد. در صورتى که کابل ها در زیر سقف قرار گرفته باشند مى توان مانند شکل ۳۱ – ۲ عمل نمود.

شکل ۳۱ – ۲  بست رکابى براى کابل کشى در زیر سقف

نصب کابل روى سینى کابل

ابعاد سینى هاى کابل باید از نظر مکانیکى، با توجّه به وزن کابل ها (هم چنین در صورت لزوم با در نظر گرفتن شرایط نصب، تعمیرات و رسیدگى)، انتخاب شود. ولى به طور کلى باید سینی هاى کابل از ورق گالوانیزه ى مشبک به ضخامت حداقل 1/5 میلى متر ساخته شود.

سینى هاى کابل چند طبقه، باید با توجّه به عرض آن به نحوى انتخاب شود که دسترسى به کابل ها حداقل از یک طرف امکان پذیر باشد و فاصله ى بین سینى هاى چند طبقه حداقل نصف عرض سینى بالایى باشد.این فاصله معمولاً (مطابق شکل ۳۲ – ۲) ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر است. هنگام نصب کابل ها بر روى سینى کابل، باید در نزدیکى هر محل تغییر جهت، سه راه یا چهار راه یا انتهاى هر مسیر افقى یا قائم (هم چنین به فاصله ى ۱۰ متر در مسیرهاى افقى 1/5 متر در مسیرهاى قائم به سینى ها) محکم شوند. شکل ۳۳ – ۲ یک نوع کانال اجرا شده و تصاویر شکل ۳۲ – ۲ چند و نمونه سینى کابل و کابل کشى روى سینى در تأسیسات برقى را نشان مى دهد.

شکل ۳۲ – ۲

شکل ۳۳ – ۲

نصب کابل در ساختمان هاى بلند و بزرگ

  • در این گونه مراکز به سبب وسعت کار، هر یک از طبقات را یک واحد مستقل و در صورتى که طبقات خود به چند قسمت تقسیم شوند، هر قسمت را یک واحد مستقل در نظر مى گیرند و براین اساس، سیم کشى داخل آن را طراحى مى کنند. پس از این مرحله، انتقال انرژى از تابلو توزیع اصلى طراحى مى شود.

آنگاه، با توجه به مصرف هر واحد مستقل، محاسبات لازم را اجرا مى کنند و به وسیله ى کابل، انرژى الکتریکى لازم را به تابلو فرعى یا جعبه تقسیم هر طبقه یا واحد مى رسانند. باید سعى شود مسیر کابل ها براى تمامى طبقات در یک راستا قرار گیرد. براى تقسیم بار(چنان چه طبقات داراى چند واحد باشند) بیش از یک مسیر جهت انتقال انرژى و کابل کشى انتخاب می شود. در شکل ۳۴ – ۲ یک نمونه کابل کشى و استاندارد نشان داده شده است.

  • در این گونه ساختمان ها، به دلیل وجود سازه هاى افقى و عمودى فلزى یا بتونى، محدودیت هایى براى عبور کابل ها و لوله هاى برقى وجود دارد. باید سعى شود کابل ها و سیم هاى برق از داخل کانال ها یا لوله هاى فولادى و یا پى.وى.سى. عبور کنند و در محل مناسب نصب شوند.
  • مسیر لوله ها بر روى دیوارها معمولاً به صورت عمودى است. اما براى برق رسانى در مسیر افقى، به سبب برخورد با ستونهاى بتونى یا فلزى، معمولاً از کف ساختمان استفاده می شود و انشعاب هاى روشنایى از سقف ها صورت مى گیرد. زمان کشیدن لوله ها در سقف طبقات ساختمان هاى بتونى و تیرچه بلوک قبل از بتن ریزى است.
  • دیوارهاى این گونه ساختمان ها، معمولاً جداکننده و داراى ضخامت کم اند. این دیوارها پس از زدن سقف، ساخته مى شوند. از این رو، جهت عبور لوله ها و کابل ها و کانال هاى مربوطه، باید قبلاً دیوار مناسب را انتخاب کرد.

شکل ۳۴ – ۲ شماى کلى پخش انرژى در یک ساختمان چند طبقه

در برخى ساختمان ها مانند ادارات، بیمارستان ها و …، به دلیل داشتن محدودیت هایى براى انجام کابل کشى، از روش هاى مختلفى استفاده مى شود که انتخاب آن بستگى مستقیم به نوع سازه هاى ساختمان دارد. در برخى ساختمان ها، جهت کابل کشى از لوله هاى فولادى و پى.وى.سى استفاده مى شود. در ساختمان هایى که دیوارهایى از چوب یا قالب هاى گچى یا پرسیانا (صفحات پلاستیکى) دارند، مى توان، جهت قراردادن سیم ها و کابل هاى برق از ریل ها و کانال هاى پلاستیکى استفاده کرد. در شکل ۳۵ – ۲ بر روى دهانه ى این ریل ها کلید و پریز و وسایل لازم نصب شده است.

 

شکل ۳۵ – ۲  کانال ها و ریل هاى قابل انشعاب

نصب کابل در داخل کانال

کانال هاى نصب کابل به صورت کلى در دو شکل کانال هاى خاکى و بتونى مورد استفاده قرار مى گیرند. با این توضیح که کانال هاى بتونى خود به دو شکل کانال هاى کوچک و کانال هاى بزرگ (آدم رو) ساخته مى شوند.

نصب کابل در کانال هاى بتونى

کانال هاى کابل کوچک معمولاً در موتورخانه ها، پست هاى برق، اتاق و یا سالن هاى مولّد برق کاربرد دارد و باید داراى درپوش هاى قابل برداشت از آهن آجدار و با دستگیره ى مناسب در تمام طول کانال باشد. شکل ۳۶ – ۲ نحوه ى قرار گرفتن ردیفى و مثلثى کابل ها در کانال هاى پیش ساخته را نشان مى دهند.

شکل ۳۶ – ۲

کانال هاى آدم رو از بتون پیش ساخته یا بتون درجا و با استحکام مناسب ساخته مى شود و معمولاً براى هدایت آب احتمالى کف آن، شیبى برابر نیم الى یک درصد پیش بینى مى کنند و براى آن ها کف شورهایى نیز درنظر گرفته مى شود. براى نصب کابل در کانال هاى فوق، معمولاً از پایه هاى پیش ساخته ى گالوانیزه نصب شده در روى دیواره ى کانال و در تمام طول آن که روى آن ها سینى کابل نصب مى شود، استفاده مى گردد. کابل ها با فواصل معین و ترتیب خاصى روى سینى ها چیده مى شوند. فاصله ى دو سینى موازى با هم باید طورى باشد که بتوان به راحتى در موقع لزوم بین آن ها کار کرد. این نوع کانال ها درتیپ هاى مختلف ساخته مى شود. در شکل ۳۷ – ۲ دو تیپ اسکله بندى و بازوبندى نشان داده شده است.

شکل ۳۷ – ۲

کابل هایى که در هر کانال نصب مى شوند باید به تعدادى باشند که نصب آن ها به آسانى میسر باشد و تعمیر و تعویض آن ها نیز به سهولت انجام گیرد. در مواردى که مجارى کابل (در انتهاى خود) در معرض تغییر زیاد درجه ى حرارت قرار مى گیرند (مانند سردخانه ها یا منابع حرارتى)، باید قسمت مناسبى از مجارى به نقطه ى تبدیل اختصاص یابد و از گردش هوا بین قسمت هاى سرد و گرم جلوگیرى شود.

کلیه ى کانال هاى آدم رو باید داراى سیستم روشنایى مناسب و پریزهاى برق در فواصل حداکثر ۶ متر باشد. هم چنین در صورت امکان براى تماس با خارج از کانال، در صورت لزوم پریزهاى تلفن در فواصل معینى (از ۲۰ متر تا ۵۰ متر) نصب شود. در کانال هاى آدم رو، در صورتى که علاوه بر تأسیسات برقى از تأسیسات مکانیکى نیز استفاده مى شود، باید حتى الامکان تأسیسات مکانیکى در پایین ترین سطح با جداکننده از کابل هاى برق قرار گیرند و یا در یک دیواره ى تأسیسات برقى و در دیواره ى مقابل تأسیسات مکانیکى نصب گردد.

کانال هاى خاکى کابل

جهت نصب و استقرار کابل هاى مختلف در داخل خاک (روش دفنى)، کانال هاى خاکى را به مقطع ذوزنقه مى سازند. دلیل این کار جلوگیرى از ریزش کردن دیواره ى کانال و هم چنین استحکام دیوارهاى کانال است. خاک هاى برداشته باید به فاصله ى ۳۰ سانتى متر دورتر از لبه ى کانال ریخته شود، تا هرگونه فعالیت آزاد براى خواباندن کابل امکان پذیر باشد (شکل ۳۸ – ۲).

شکل ۳۸ – ۲

عرض کانال حفر شده (به منظور نصب کابل هاى زیرزمینى)، به تعداد کابل هایى بستگى خواهد داشت که در مجاورت هم قرار مى گیرند. عرض کانال، براى دو رشته کابل، ۵۰ سانتى متر است. هم چنین عمق کانال براى نصب کابل از سطح زمین به تعداد کابل هایى بستگى دارد که روى هم قرار مى گیرند. در هر حال فاصله ى بالاترین کابل فشار ضعیف زیرزمینى از سطح زمین پیاده رو نباید از ۶۰ سانتى متر کم تر باشد.

در شکل ۳۹ – ۲ جزئیات کانال خاکى جهت نصب کابل ها آورده شده است. اگر نصب در زیر سطح خیابان صورت گیرد عمق کانال از سطح خیابان نباید کم تر از یک متر باشد.

شکل ۳۹ – ۲ جزئیات کانال خاکى جهت نصب کابل فشار ضعیف در یک ردیف افقى

در صورتى که تعداد کابل ها زیاد باشد معمولاً باید، با فاصله ى ۲۰ سانتى متر نسبت به هم، نصب شوند.

جدول ۴ – ۲، ارتفاع مقدار خاک لازم براى پرکردن کانال (پس از نصب کابل) و جدول ۵ – ۲، عمق کانال خاکى را نشان مى دهد.

براى نصب کابل ها در داخل کانال خاکى، ابتدا لازم است کف کانال کاملاً صاف، تمیز و کوبیده شده باشد.

سپس، حداقل ۱۰ سانتى متر، ماسه ى نرم در گودال ریخته و کابل روى آن خوابانده شود. مجدداً روى کابل، حداقل ۱۰ سانتى متر، ماسه ى نرم بریزند و سپس، به منظور حفاظت از کابل، یک ردیف آجر به عرض ۲۲ سانتى متر یا یک ردیف بلوک سیمانى برروى این لایه بچینند. سپس یک نوار پلاستیکى هشدار دهنده، که روى آن عبارت توجه! مسیر کابل نوشته شده است، بکشند و روى مجموعه، تا ارتفاع ۲۰ سانتى متر، سنگ ریزه و سپس روى آن خاک معمولى بریزند و آن را بکوبند (شکل ۴۰ – ۲)

شکل ۴۰ – ۲ جزئیات کانال خاکى جهت نصب کابل

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *