14 نکته مهم که قبل از خرید سیم و کابل باید بدانید

خرید سیم و کابل یکی از مهم ترین فرایندها در پروژه های اجرایی و ساختمانی می باشد. سیم و کابل از جمله ملزومات الکتریکی هستند که همه ما، خواه در ارتباط شغلی با الکتریسیته باشیم یا خیر، در طول روز بارها با آنها سر و کار داریم. استفاده از لوازم الکتریکی، در هر شکل ما را با این ملزومات مرتبط می‌کند. به همین دلایل نیز، شناخت اولیه از آنها می‌تواند زمینه کاربرد بهینه و نگهداری صحیح از آنها را فراهم آورد. آشنایی نسبی با خطرات و نکات ایمنی در ارتباط با این وسایل در هنگام کاربرد لوازم الکتریکی نیز، از نظر ایمنی و حفظ سلامتی افراد، الزامی به‌نظر می‌رسد.

در این مطلب:
• ابتدا به توضیح تفاوت بین کابل و سیم می‌پردازیم.
• سپس با انواع کابل و کاربرد آنها آشنا می‌شویم.
• انواع تقسیم بندی سیم و کابل را باهم بررسی می کنیم.

با ما تا انتهای مطلب همراه باشید.

 

1- تفاوت کابل و سیم در چیست؟

تفاوت سیم و کابل
تفاوت ساختار سیم و کابل

وجود ارتباط الکتریکی بین نقاط مختلف، برای برقراری برق دائم، ارتباط مخابراتی، و استفاده در صنایع، لازم است. موردی که بدون وجود رشته‌های سیم و کابل عملا امکان‌پذیر نیست. استفاده از دو واژه سیم و کابل در کنار یکدیگر، در بسیاری موارد اشتباهی رایج را رقم زده است. بر این اساس، بسیاری از افراد ناآشنا به مباحث الکتریکی، سیم و کابل را یکی می‌دانند.

اما در واقع، سیم، تنها یک هدایت‌کننده یا عایق منفرد است که نیروی برق را جابه‌جا می‌کند. درحالی‌که، کابل به گروهی از سیم‌ها که درون یک پوسته محافظ قرار دارند اطلاق می‌شود. قدرت بیشتر، دوام و قابلیت انتقال نیروی الکتریکی بالاتر را می‌توان از تفاوت‌های شاخص کابل با سیم به‌شمار آورد. و توجه به این نکته در زمان خرید سیم و کابل بسیار حائز اهمیت است.

2- ساختار کلی و انواع کابل کدامند؟

ساختار کلی کابل‌ها از سه بخش عایق، رسانا و پوشش محافظ تشکیل می‌شود. این مجموعه که از کنار هم قرار گرفتن چندین رشته سیم برق تشکیل می‌شود وظیفه انتقال نیروی برق را به‌عهده دارد. بدیهی است با توجه به ساختار قدرتی کابل، نوع و مورد کاربرد آن نیز متفاوت است.
سه نوع اصلی کابل، با توجه به کاربرد آنها شامل انواع فشار قوی، فشار ضعیف و فشار متوسط است.
در نمونه قوی، این ساختار چنان محکم است که گاه حتی برای بوکسل و حمل اشیاء سنگین به ارتفاع نیز از آن استفاده می‌شود. به‌همین منظور، طراحی و ساخت انواع کابل با یکدیگر متفاوت است. در ادامه، به توضیح و مقایسه انواع کابل و مصارف متفاوت آنها می‌پردازیم.

 

 

انواع سیم و کابل
انواع سیم و کابل

 

3- تقسیم‌بندی کابل از نظر متریال هادی

یکی دیگر از نکات بسیار مهمی که در هنگام خرید سیم و کابل باید مورد توجه قرار بگیرد جنس هادی استفاده شده در آنها ست. از نظر جنس هادی الکتریسیته در سیم و کابل، این محصولات به ۴ گروه مس، آلومینیوم، طلا و نقره به‌عنوان فلزات رسانای یا هدایت کننده قوی جریان الکتریسیته تقسیم می‌شوند. طلا و نقره، به‌دلیل قیمت بالا، عملا چندان کاربردی در این مورد نداشته و تنها در شرایط خاص برای برخی قسمت‌های وسایل الکترونیکی استفاده می‌شوند.
زمانی که سبکی کابل برق مورد نظر است، آلومینیوم به‌عنوان رسانا استفاده می‌شود. گرچه مقاوت الکتریکی بالا و نیز اکسیده شدن تدریجی آن در مجاورت هوا، از مقبولیت آن در این مورد کاسته است.

کابل مسی و کابل آلومینیوم
کابل مسی و کابل آلومینیوم

4- کابل مسی، پرکاربردترین نوع کابل!

خواص برتر مس از قبیل قیمت مناسب، رسانایی فوق‌العاده، غلطک‌پذیری و قابلیت بالای نازک شدن این عنصر را برای ساخت کابل و سیم مناسب کرده است.

5- کابل افشان و کاربردهای آن

به کابلی که از چند سیم تک رشته‌ای هادی و از جنس مس ساخته شده و با یک نارسانا یا عایق، رشته‌های سیم از هم جدا شده باشند کابل افشان می‌گویند. ورودی لوازم برقی خانگی از شناخته شده‌ترین مصارف کابل افشان است. این نوع کابل، هم‌چنین در کابل‌کشی، نیروگاه‌ها و مراکز توزیع مصارف صنعتی کاربرد فراوانی دارد.

کابل افشان یا کابل رشته ای
کابل افشان یا کابل رشته ای

6- کابل خشک (کابل مفتولی)

به کابل‌هایی که به صورت تک رشته‌ای از جنس مس با پوشش عایق تهیه می‌شوند، کابل مفتولی می‌گویند. ولتاژ قابل انتقال در این نوع ، بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ متغیر است.

کابل مفتولی و خشک
کابل مفتولی و خشک

7- کابل فشار قوی چیست؟

مورد بعدی که باید قبل از خرید سیم و کابل به آن توجه نمایید فشار قابل انتقال آنها می باشد. در میان انواع سیم و کابل، کابل فشار قوی با علامت اختصاری(HV: high-voltage cable) که با نام کابل ولتاژ هم شناخته می‌شود، از ملزومات اصلی انتقال انرژی الکتریکی با ولتاژ بالاست که با توجه به نوع کاربرد، ساختار متفاوتی دارد. مشخصات این نوع کابل، با یک سری علائم قراردادی بر روی آن درج شده و در ولتاژهای متفاوت برای کاربری‌های گوناگون عرضه می‌شود.

8- انواع کابل ولتاژ یا فشار قوی را بهتر بشناسیم

انواع کابل فشار قوی به دو دسته کلی گازی SF6 و روغنی تبدیل می‌شوند. کابل‌های روغنی دارای انواع کم‌فشار و پرفشار هستند.
نوع SF6 خود به ۴ دسته تقسیم می‌شود که شامل موارد زیر است:
• کابل با فشار خارجی و لوله فولادی
• کابل با فشار داخلی و لوله فولادی
• کابل با فشار داخلی و لوله آلومینیومی
• کابل گازی کپسولی پر ده با گاز SF6

9- تکنولوژی بکار رفته در کابل فشار قوی چیست و چگونه شکل می‌گیرد؟

فن‌آوری خاص این کابل‌ها، با مهار میدان الکتریکی در سطح ولتاژ قوی شکل می‌گیرد که دلیل نامگذاری این نوع کابل نیز هست. قدرت این نوع کابل‌ در عبور جریان الکتریکی با بیش از ۳۰ کیلو وات شکل می‌گیرد.
این کابل دارای یک سیستم نارسانا یا عایق کامل بوده که در کنار لایه رسانا شکل گرفته‌ و از لایه نیمه مخروطی و یک محافظ فلزی تشکیل یافته است. هسته فولادی آن، با روکش آلومینیومی پوشانده شده که دارای خواص رسانا بوده و دارای انعطاف زیادی نیز هست. همین خواص و استفاده از متریال با خواص شناخته شده، امکان تولید این نوع کابل را در متراژ متفاوت فراهم آورده است. تا جایی که نمونه اعجاب‌برانگیزی از این نوع کابل، فاصله بین دو کشور هلند و نروژ را به طول تقریبی ۶۰۰ کیلومتر با جریان الکتریکی به‌هم اتصال داده است! اما این تنها طول کابل ولتاژ نیست که همگان را به اعجاب واداشته است.
انتقال حجم شگفت‌آور ۷۰۰ مگاوات انرژی الکتریکی نیز، دستاورد عجیبی است که از فناوری کابل‌های قدرت به‌دست آمده است!

10- موارد استفاده کابل فشار قوی چیست؟

همان‌طور که بیان شد، اصلی‌ترین کاربرد این نوع کابل که با قدرت فیزیکی و قابلیت بالای انتقال انرژی الکتریکی ساخته می‌شود عبور جریان الکتریکی با ولتاژ بالاست. موردی که بدون آن، صنایع بزرگ وابسته به انرژی الکتریکی عملا از کار باز می‌مانند. اما این تنها کاربرد عملی کابل فشار قوی نیست. بلکه در موارد دیگری نیز از این نوع کابل و سیم استفاده می‌شود که عبارتند از:
• اتصال فیبر نوری: در سال‌های اخیر، با وجود کابل‌های فیبر نوری تحول بزرگ و بی‌سابقه‌ای در صنایع مخابراتی روی داده است.
• مصارف بین‌شهری مانند دکل‌های هدایت‌کننده جریان الکتریکی، که تامین نیروی برق مورد نیاز جهت مصارف شهری را به ‌عهده دارند.
• انتقال ولتاژ بالای جریان برق در زیر زمین: کابل‌های مدفون یا زیرزمینی، بخش بزرگی از انتقال جریان نیرو را در بعد مسافت به انجام می‌رسانند.
• استفاده در کارخانجات، مولدها و کاربردهای دیگر مربوط به صنایع بزرگ: بدون وجود کابل‌های فشار قوی، راه اندازی و ادامه به کار صنایع بزرگ و پرمصرف که از نیروی برق تغذیه می‌شوند، عملا غیرممکن است.

11- کابل فشار ضعیف چیست و چه کاربردهایی دارد؟

کابل فشار ضعیف با علامت اختصاری (Low Voltage Cable) در انواع مختلف یا کاربردهای متنوع ساخته و عرضه می‌شود.
این نوع کابل نیز مانند کابل ولتاژ از دو عنصر مس و آلومینیوم ساخته شده اما پوشش پلیمری و متفاوتی دارد. ولتاژ قابل تحمل برای این نوع کابل فشار ضعیف، از ۶۰۰ تا حداکثر ۱۰۰۰ ولت می‌باشد. اصلی‌ترین تفاوت این نوع با کابل فشار قوی، وجود لایه‌های نیمه هادی داخلی و خارجی است که در کابل‌های فشار ضعیف وجود ندارد. هم‌چنین ضخامت و استقامت کابل فشار قوی به‌مراتب از نوع ضعیف بیشتر است. بدیهی است توان کابل فشار ضعیف نیز، در انتقال نیرو به‌مراتب کمتر از نوع قوی در این کابل‌ها است.
لازم به ذکر است که با پیشرفت تکنولوژی ساخت کابل‌های قوی، روزبه‌روز از وزن و حجم اضافه کاسته و بر قدرت آنها افزوده می‌گردد.

12- کابل فشار متوسط چیست و در چه مواردی استفاده می‌شود؟

در میان دو نوع ضعیف و قوی کابل، نمونه میانه‌ای هم وجود دارد. این نوع کابل متوسط که با نام اختصاری Medium voltage Power Cable شناخته می‌شود، برای توزیع انرژی الکتریکی از نوع تک‌فاز و ۳ فاز مفید بوده و در پست‌های خطوط هوایی مورد استفاده است. کابل فشار متوسط، توانایی حمل ولتاژ ۶ تا ۳۰ کیلو ولت را داراست.
این نوع کابل، برای محافظت از ضربه، تنش‌های فیزیکی و جوندگانی که موجب آسیب یا پارگی آن می‌شوند، به محافظ ویژه‌ای اغلب از جنس فولاد مجهز است. این محافظ که در اصطلاح، زره نامیده می‌شود در دو نوع مفتولی و نواری تولید شده و برای پوشش کابل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

13- برندهای برتر سیم و کابل کدام اند؟

قبل از خرید سیم و کابل نکته بسیار بسیار مهمی نیز وجود دارد که لازم است به آن توجه کنید. و آن برند یا مارکی است که خریداری می کنید. در کشور ما تعداد قابل توجهی تولید کننده کابل و سیم وجود دارند که از لحاظ نوع و ظرفیت تولید ، کیفیت و قیمت گذاری باهم متفاوتند و لازم است با دقت بهترین مارک سیم و کابل را خرید کنید.

14- پیشنهاد می کنیم مقاله 10 برند محبوب سیم و کابل ایران را مطالعه کنید.

جمع بندی
در انتهای این مطلب ، بار دیگر بر تاثیر صنایع سیم و کابل در رشد صنعتی کشورمان تاکید کرده، یادآور می‌شویم که رشد و ترقی این صنعت می‌تواند گام‌های پیشرفت و ترقی صنعتی را در میهن‌مان، استوارتر و مطمئن‌تر سازد. در این مطلب به نکاتی مهمی اشاره شد که قبل از خرید انواع کابل و سیم لازم است به آنها توجه نمایید. کابل ها را از نظر انعطاف ، جنس هادی و فشار انتقالی مورد بررسی قرار دادیم و کاربردهای هریک را فرا گرفتیم. در پایان لازم به ذکر است که انتخاب هرکدام از انواع کابل ها و سیم هایی که به آنها اشاره شد به محل و نوع کاربری که قرار بر استفاده آن است، بستگی دارد و خرید بهترین نوع سیم و کابل نیاز به بررسی دقیق نیاز های مصرف کننده و مشخصات اصلی این تجهیزات دارد. امید است این مطلب برای شما سودمند واقع شده باشد.
لطفا ما را با نظرات خود همراهی نمایید…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *